Wonen
in Indonesië
Onderwerpen:
Visa en verblijfsvergunning, Een huis zoeken, Auto
kopen, Huishoudelijke hulp, De
buurt,
Internationale Scholen, Universiteiten en
studiebeurzen, Een bankrekening openen, Indonesische
les en Indonesiers begrijpen, verschepen en verhuizen.
|
Visa en verblijfsvergunning
Als u zich in Indonesië gaat vestigen voor werk of pensioen moet u alle
voorbereidingen heel nauwkeurig plannen. Indonesië is namelijk geen
immigratieland en de toelatingseisen zijn ingewikkeld, lastig, tijdrovend en kostbaar.
Het belangrijkste document is uw visum. Details over de toelatingsbepalingen
zijn beschikbaar op de Indonesische ambassade in Den Haag, Tobias Asserlaan
8.
U moet kunnen aantonen dat u in Indonesië een sponsor heeft (uw werkgever of
een familielid, bijvoorbeeld) en een vast inkomen.
Er bestaat een speciaal visum dat senioren boven de 57 jaar de mogelijkheid
biedt om een visum te verkrijgen voor 5 jaar. Het moet wel jaarlijks worden
verlengd.
Een waarschuwing: kom het land niet binnen met een toeristenvisum in de
verwachting dat het ter plaatse kan worden omgezet in een limited stay
visa. U loopt kans op deportatie!
Met uw eerste visum volgt eenmaal in Indonesië de tweede stap: het aanvragen
van een tijdelijke verblijfsvergunning (en eventueel een werkvergunning). Als u
in Indonesië gaat werken zal uw werkgever de administratieve rompslomp
afhandelen.
Maar als u het allemaal zelf moet doen moet u zich voorbereiden op een
ingewikkeld en vermoeiend proces. U kunt een beroep doen op professionele hulp
van een van agentschappen, zoals Okusi Associates
die zich specialiseren op dit gebied.
Werkvergunningen, KITAS, zijn een jaar geldig.
Als u met een Indonesische onderdaan bent getrouwd kunt u, dankzij een nieuwe
immigratiewet, automatisch aanspraak maken op een verblijfs- en werkvergunning.
|
|
Een huis zoeken in Indonesië
Geleidelijk komen er in steden als Jakarta, Bandung en Surabaya meer en
meer makelaars of real estate agents.
Zij helpen u graag bij uw zoektocht naar een huis of (minder populair) een flat.
Ook in de kranten staan dagelijks advertenties waarin huurhuizen en flats worden
aangeboden.
The meer reguliere manier om een huis te huren is via een lokale, meestal
officieuze agent die huizen verhuurt namens de eigenaars. Hoewel deze methode
alom in gebruik is, moet u wel voorzichtig zijn. Zet alle beloften en afspraken
in een officiële akte en laat die bij een notaris legaliseren.
Huizen worden in Indonesië meestal per jaar verhuurd en soms voor een langere
periode. Als het contract afloopt moet u verhuizen. Als u de huur wilt verlengen
is het belangrijk dat u in het eerste contract een clausule laat opnemen waarin
staat dat u het recht hebt op verlenging en dat de agent het huis zonder uw
toestemming niet aan een andere huurder mag aanbieden. Maar zelfs dan is het
verstandig om het onderwerp met de agent aan te snijden ruim voordat het
contract verstrijkt.
Een ander praktisch punt is dat deze officieuze makelaars van harte bereid zijn
om in de eerste maand allerlei achterstallig onderhoud te plegen en reparaties
of modificaties te verrichten. Na die tijd is de huurder verantwoordelijk voor
de goede werking van waterpompen, voor de reparatie van een lekkend dak (de
meeste daken lekken), een instortende muur (gebeurt maar zelden) en
vergelijkbare zaken.
De wetgeving staat vooralsnog niet toe dat buitenlanders onroerend goed in
Indonesië bezitten.
|
|
Een auto kopen, een Indonesisch rijbewijs (af)halen
Het kopen van een auto is in Indonesië niet veel anders dan in Nederland. Er is
een uitgebreide keus uit nieuwe en tweedehands auto's (met garantie van de
dealer). Auto's zijn relatief duur in verband met de hoge
belastingtarieven.
Het prijsverschil tussen nieuwe en tweedehands auto's is om die reden dan ook
niet al te groot.
Het kopen is het makkelijkste deel van het proces, de administratie die daarna
volgt is tamelijk ingewikkeld en tijdrovend en bestaat uit het op naam zetten,
belasting betalen en mogelijk ook het veranderen van het kenteken.
Het is dan ook verstandig om een auto via een dealer te kopen die zich ook zal
ontfermen over de administratie afwikkeling.
Als u van de ene stad naar de andere verhuist moet uw auto een nieuw kenteken
hebben. Dit heet
mutasi (mutatie) en is niet erg goedkoop.
Maar zoals altijd zijn er bureaus die het werk van formulieren invullen en in de
rij staan van u overnemen. Om in Indonesië als buitenlander te kunnen
rijden hebt u een internationaal rijbewijs nodig, verkrijgbaar bij de ANWB.
Tegen de tijd dat het rijbewijs (na een jaar) verstrijkt is het zaak om een
Indonesisch rijbewijs te halen.
Ook hier geldt dat agentschappen een en ander voor u kunnen verzorgen. Maar u
kunt het ook zelf doen, via bepaalde politiebureaus.
Als u geluk hebt is het niet nodig om rijexamen te doen en u hoeft alleen maar
te verschijnen om een foto te laten maken en vingerafdrukken te laten nemen. Ook
moet u uw paspoort, visum en werkvergunning overleggen.
Rijbewijzen voor buitenlanders zijn een jaar geldig.
|
|
Huishoudelijke hulp in Indonesië
In Indonesië wonen zonder huishoudelijke hulp is een contradictie.
Pas aangekomen expats zien er vaak tegenop om een huishoudelijke hulp,
een chauffeur, een tuinman of een bewaker aan te nemen. Dat is uitbuiting van de
lokale bevolking vinden zij.
De werkelijkheid is dat werkloosheid in Indonesië een groot en blijvend
probleem is. Het gaat hand in hand met een lage graad van onderwijs en dat hangt
weer samen met de hoge kosten van het onderwijs. Daarom is het in dienst nemen
van personeel een kleine druppel in de bestrijding van de werkloosheid.
Het grootste deel van het salaris van uw personeel vindt ongetwijfeld zijn weg
naar familieleden in ver afgelegen dorpen. Kinderen kunnen er van naar school,
huizen worden ervan onderhouden of gebouwd en ziektekosten worden ervan betaald.
In grote steden kunt u gebruik maken van arbeidsbureaus. Zij hanteren het officiële
minimum salaris. In de meeste gevallen woont het personeel bij u in huis en is
24 uur per dag en 7 dagen per week beschikbaar gedurende ongeveer 11 maanden per
jaar.
Als alternatief kunt u aan personeel komen op aanbeveling van andere expats,
collega's of buren.
De meeste domestic staff spreekt geen Engels en evenmin Nederlands.
Geduld, relativeringsvermogen en een onverwoestbaar gevoel voor humor zijn
onontbeerlijk om een goede relatie op te bouwen.
Wat er ook gebeurt, verhef nooit uw stem. Uw staf lijdt dan gezichtsverlies,
maar wat belangrijker is, zij zullen meer em meer op u neerkijken, want hoe
vaker u boos wordt hoe meer u zelf gezichtsverlies lijdt.
De lakmoesproef om te weten te komen of uw personeel het bij u naar de zin heeft
is de jaarlijkse Idul Fitri vakantie. Als het personeel niet terug komt
en nooit meer van zich laat horen is het antwoord negatief.
Bij beëindiging van het arbeidscontract, om welke reden ook, zijn werkgevers
verplicht om maximaal vijf maandsalarissen uit te keren (een maand per gewerkt
jaar).
Nu we het over geld hebben, het is norm dat werkgevers het personeel gratis
onderdak bieden, gratis voeding en verder toiletartikelen. Ter gelegenheid van Idulfitri
ontvangt het personeel altijd een extra maand salaris, nieuwe kleding en
tenminste een week vakantie om naar huis te gaan (vergeet niet de reis te
betalen).
|
|
De Indonesische buurt
Nadat alle verhuisdozen zijn uitgepakt wordt het tijd om uw huishouding,
inclusief het inwonende huishoudelijk personeel op verschillende buurtniveaus te
registreren.
Gedurende de bezetting introduceerden de Japanners een nieuw buurtsysteem in.
Dit systeem bestaat nog steeds. Het laagste buurtniveau staat bekend als RT
(Rukun Tetangga).
Een RT is een cluster van maximaal 100 huishoudens. Het wordt geleid door een
hoofd: kepala RT, of meer informeel Pak RT. Pak is een
afkorting van
Bapak, wat zowel vader, pappa als meneer betekent. Pak RT moet
precies weten wie er allemaal in zijn RT wonen en in het geval van
buitenlanders, voor hoe lang.
Maak zo spoedig mogelijk een afspraak met
Pak RT, laat uw paspoort zien, vertel wie er allemaal in uw huis
aanwezig zijn, enzovoort.
Pak RT zal ook naar de namen van uw personeel vragen. Hij zal u
vervolgens een simpel formuliertje geven, getekend en gestempeld en daarmee moet
u zich vervoegen bij het volgende buurtniveau, de RW (Rukun Warga).
Een RW bestaat uit een aantal RT en wordt geleid door de Kepala RW . Was
het bezoekje aan Pak RT heel informeel, bij de RW krijgt u te maken met
een kantoor en ambtenaren. In plaats van
Pak RW, nemen de beambten uw registratie voor hun rekening. Opnieuw
ontvangt u een verklaring met stempel en handtekening. Voor deze verklaring moet
u iets betalen.
Met dit tweede formulier gaat u naar het kantoor van de
Kecamatan of sub-district. Ook hier moet u voor de registratie
betalen.
Mocht uw werkgever niet in de gelegenheid zijn om alle registratieformaliteiten
te vervullen dan kunt u de registratie op RT en RW niveau ook overlaten aan uw
huispersoneel. Maar als gezinshoofd moet u persoonlijk verschijnen bij de
Kecamatan.
|
|
Internationale scholen
In heel veel steden zijn internationale scholen. De meest bekende zijn de
scholen met een Amerikaans curriculum. Daarnaast is er in Jakarta een Nederlandse
Internationale School en verder Britse, Japanse en Koreaanse scholen. De
internationale scholen zijn niet langer alleen toegankelijk voor kinderen van expats.
Ook Indonesische kinderen mogen nu naar de internationale school. Niet alle
internationale scholen geven les tot college niveau.
Een groeiend aantal Indonesische scholen biedt een internationaal vakkenpakket
aan met les in het Engels en Indonesisch. Een voorbeeld is Sekolah
Internasional Ciputra in Surabaya. Deze scholen staan bekend als "plus schools"
en bieden een betaalbaar alternatief.
De Links pagina heeft een lijst
van internationale scholen in Indonesie.
|
|
Universiteiten en studiebeurzen
Het is voor buitenlanderse studenten mogelijk om aan een van de honderden
Indonesische universiteit te studeren. Sommige zijn alom bekend, andere zijn
klein en onbekend. De pagina met Links
heeft een lijst met de meest bekende universiteiten.
In het algemeen is het vrijwel onmogelijk een Indonesische studiebeurs te
verkrijgen, maar er zijn een paar mogelijkheden via het Darmasiswa scholarship
program van het ministerie van onderwijs.
Het programma biedt de keus om diverse inheemse talen te studeren (Indonesisch,
Javaans, Balinees, Sundanees), klassieke dansen, muziek en zang, theater, het
schaduwpoppenspel wayang, fotografie en traditionele ambachten, zoals
batikken.
Meer details en aanvraagformulieren zijn verkrijgbaar via de Indonesian
Embassies and Consulates.
|
|
Een bankrekening openen
Het moeilijkste deel van het openen van een bankrekening is het maken van een
keuze bij welke bank u uw geld wilt onderbrengen. Er zijn tientallen banken die
allemaal hun diensten aanprijzen. Slechts enkele richten zich met nadruk op expats,
maar desondanks kunt u bij de meeste banken een US$ rekening openen. Vrijwel
alle banken bieden de mogelijkheid voor online baking.
In de grote steden zijn ook enkele internationale banken vertegenwoordigd, zoals
HSBC en ABN-AMRO
Bank. Meer namen op de Links
pagina.
Om een rekening te openen hoeft u alleen uw paspoort en KITAS
(verblijfsvergunning) te laten zien en een eerste storting te doen van minimaal
Rp 10,000.
Het nadeel van het Indonesische bankwezen is dat de banken geen dagafschriften
verstrekken.
|
|
Belastingzaken
Er is geen ontkomen aan: ook buitenlanders moeten inkomstenbelasting betalen als
zij langer dan 180 dagen in Indonesië zijn gevestigd.
Voor wie in loondienst is, zal de werkgever alle formaliteiten regelen en de
verschuldigde belasting, net as in Nederland op uw loon inhouden. Desondanks is
het goed om u door Personeelszaken goed te laten voorlichten over alle details
van het Indonesische belastingstelsel. Let er op dat u een schriftelijk bewijs
ontvangt van de betaalde belasting.
Als u self employed bent, zult u zelf alle maatregelen moeten nemen, in overleg
met het belastingkantoor. Dat is ingewikkeld en daarom zijn er bureaus die het
zware werk voor u kunnen overnemen, zoals Okusi Associates.
Alleen expats die op een diplomatiek visum (Visa Dinas) in Indonesië
verblijven, zijn vrijgesteld van het betalen van belasting.
|
|
Indonesisch leren en Indonesiërs begrijpen
Wie langer dan een paar weken in Indonesië verblijft moet een serieuze poging
wagen om de taal te leren. De regering vindt zelfs dat alle expats een
examen in het Indonesisch moeten afleggen.
Vaak wordt het leren van Bahasa Indonesia bemoeilijkt doordat
Indonesiers graag Engels met u willen spreken.
Zo kan het gebeuren dat u een groepje tieners tegenkomt die u allemaal vragen
stellen. De antwoorden zijn niet zo erg belangrijk, want het gaat om het oefenen
van hun Engelse taalvaardigheid.
De meeste Indonesiërs spreken naast Bahasa Indonesia nog tenminste een
lokale taal.
Als u Indonesisch probeert te spreken, zult u merken dat iedereen uw pogingen
oprecht waardeert. Het geeft niet dat u fouten maakt met de grammatica, men zal
u graag verbeteren.
Indonesië heeft heel veel taalscholen met cursussen van een paar weken tot
enkele maanden.
De meeste taalinstituten bevinden zich op Java en Bali.
De taal leren is nog maar het begin. Ook als u Indonesisch spreekt maar het
denkpatroon van de Indonesiër niet begrijpt, kunt u rekenen op talloze
communicatieproblemen. Investeer daarom in een intercultureel programma,
bijvoorbeeld via het KIT in Amsterdam
voordat u in het vliegtuig naar Jakarta stapt.
Of neem een kijkje bij Online
Indonesian Phrasebook.
De regering wil graag dat alle nieuwe expats
een test afleggen in Bahasa Indonesia om in aanmerking te kunnen
komen voor een werkvergunning.
Op de Links pagina vermelden wij
diverse opties voor language
courses and links naar inter-cultural programs.
Taal en cultuur houden nauw verband met geschiedenis;
voor belangstellenden hebben wij een kort overzicht van Indonesië's
geschiedenis.
|
|
Verschepen en verhuizen
Als eindelijk alles in order is wordt het tijd om enkele schepen achter u
te verbranden, of in ieder geval de emigratie te regelen. Het boeken van
vliegtickets zal geen probleem opleveren, maar het verschepen van uw spullen kan
een hele belasting lijken. Het is goed om te weten dat internationale verhuizers
een 'door to door' service aanbieden. Neem de tijd om offertes te bestuderen,
want de prijsverschillen kunnen aanzienlijk zijn. Zie een Google search
resultaat voor internationale
verhuizingen Indonesië.
Uw bagage wordt thuis voor u gedemonteerd
en zeevast ingepakt. Afhankelijk van de hoeveelheid gaat al uw bagage in één
zeecontainer of in een gedeelde container, gecombineerd met de bagage van
anderen. Het kan geen kwaad om heel goed op te letten wat er in welke doos gaat
en wat de waarde van uw artikelen is.
Maak foto's van uw waardevolle spullen en
sla die goed op, als print of op uw computer en een USB stick.
In Indonesië arriveert de zending meestal in Tanjung Priok, de haven van
Jakarta. Andere bestemmingen, al of niet met overslag, zijn uiteraard ook
mogelijk. Het inklaren van de zending is ingewikkeld en kostbaar. Het beste kunt
u een agent in de hand nemen die alle verklaringen, bewijzen en formulieren
afhandelt.
Het kan wel een half jaar duren voordat u de container in uw nieuwe woonplaats in
Indonesië terug ziet.
|
|
Share
this site with a Friend
|
|
|
