Business Links met Indonesië bca (Bank BCA, one of the most popular consumer banks) bi.go.id (Bank Indonesia with an English section) bii (Bank International Indonesia) bni (Bank Negara
Indonesia) bri (Bank Rakyat
Indonesia has branches even in the most remote villages) danamon
(Bank Danamon) hsbc.co.id (HSBC's Indonesian branch) imq21 (real time
Indonesian stock quotes and
currency exchange rates) jsx.co.id (Jakarta Stock Exchange
-largely in Bahasa Indonesia) antheusd (organizers of business
promotion events in East Java, such as Indonesian City Expo and Pameraya
Surabaya) BKPM (Indonesia Investment Coordinating
Board) central-java.
(Central Java Investment Board) CI Patents (Channel International Patent
for help on patenting and other intellectual property rights issues in
Indonesia) CVMakmurLestari
(Everything you need for organic agriculture -this site is in Indonesian only) Indonesia Office Space Finder (search
tool that helps businesses find available serviced offices, managed office space
and business centre accommodation in Indonesia) Indotaxcenter (one stop tax and
customs information)
jogja-export. (Jogja-Export
combines a number of producers of rattan, bamboo, wood, silver and batik
paintings, handicrafts and furniture) juniorchamberd (Junior
Chamber Indonesia) kadin.net.id (Chamber of
Commerce, the site is mostly in Bahasa Indonesia, but has a buyer-seller section
in English) okusi.net (service agent to help you
with visa applications, business services, investments, real estate and more) tradeindonesia (extensive
B2B forum, also in Dutch and German) yellowpages (Indonesia
Yellow Pages -English and Indonesian) Werken
met Indonesië, verkrijgbaar bij het KIT, Amsterdam Nieuw!
Indonesië's investeringsklimaat De Indonesische regering maakt goede vorderingen om buitenlandse investeerders
aan te trekken. Er zijn talloze mogelijkheden voor grote en kleine investering
in alle economische sectoren.
Onlangs hebben Moody's en S&P de kredietwaardigheid van Indonesië verhoogd
tot 'investment grade'.
Desondanks zijn de wijdvertakte corruptie en de enorme bureaucratie geduchte
obstakels. Bovendien is de
rechtszekerheid voor (buitenlandse) investeerders een probleem, onder andere omdat het
belastingsysteem multi interpretabel is.
Om al die redenen ontkomt een ondernemer er niet aan meerdere verkennende
bezoeken aan het land te brengen. Praat met buitenlandse en Indonesische
ondernemers en knoop goede relaties aan met de business community ter
plaatse.
In Indonesië opereren gespecialiseerde bedrijven, zoals Okusi
Associates, die u kunnen helpen met een breed scala aan diensten.
Spreek met de deskundigen van de Nederlandse
Ambassade in Jakarta. Mogelijk kunt u deelnemen aan een georganiseerde reis
om investeringspartners te vinden.
Aarzel niet om in een vroeg stadium een goede
Indonesische advocaat in de arm te nemen.
Discipline Zaken doen in Indonesië en samenwerken met Indonesiërs is niet
fundamenteel anders dan in andere landen.
Helaas hebben Indonesiërs en Indonesische zakenmensen te maken met het beeld dat
zij ongedisciplineerd zijn. Men zegt dat zij altijd te laat komen voor een
afspraak, of soms helemaal niet opdagen en dat zij afspraken proberen te
veranderen nadat de contracten zijn getekend.
Iets daarvan kan een kern van waarheid hebben. Maar er verandert veel in
Indonesië. Op tijd zijn en afspraken nakomen zijn nu heel normaal.
Als zakenpartner kunt u de situatie nog verder verbeteren door een paar
belangrijke punten niet uit het oog te verliezen.
Een snelle (online) deal Indonesia OK is verschillende malen geconfronteerd met buitenlandse
cliënten die nietsvermoedend (online) goederen kochten en niet geleverd kregen.
Wij raden daarom ten sterkste af om (online), per fax of telefoon een transactie
af te sluiten als u de verkopende partij niet persoonlijk kent.
Het is veel beter om tijd en geld te investeren in een vlucht
naar Indonesië voor een niet al te snel bezoek aan de man of vrouw en zijn of
haar bedrijf. Blijf bij voorkeur totdat uw goederen aan boord van het vliegtuig
of het schip staan.
Neem de tijd, heel
veel
tijd Tijd is ook in het moderne Indonesië erg schaars. Niettemin zult u
veel tijd moeten investeren om uw Indonesische zakenpartner te leren kennen. Een
sterke persoonlijke relatie is veel belangrijker dan het contract of de deal
zelf.
De bottom line is: wordt vrienden. Met succes zaken doen zonder een
vriendschappelijke band is vrijwel onmogelijk.
Het is in Indonesië, in het algemeen, not done om erg direct of
assertief te zijn. Voorafgaand aan uw alllereerste zakenreis naar Indonesië is
het niet zo gek om wat tijd en geld te investeren in een interculturele
training, bijvoorbeeld bij het KIT in
Amsterdam.
Een goede training zal u kennis laten maken met het begrip tidak enak (niet
lekker smaken, zich niet lekker voelen maar ook er geen goed gevoel bij hebben).
Indonesiërs vinden al snel dat het tidak enak is om te zeggen waar het op
staat. Want dat kan de ander tegen de borst stuiten of nog erger, ervoor zorgen
dat de ander gezichtsverlies lijdt. Het gevolg kan zijn dat u, Nederlandse
zakenman denkt "kat in 't bakkie" terwijl uw zakenrelatie het nog lang
niet eens is met alle details.
Dat merkt u dan later pas, wanneer de
overeenkomst niet werkt.
Van uw kant verdient het aanbeveling om minder uitgesproken te zijn dan u gewend bent. Let goed op de body language van uw partners.
Het is volstrekt onmogelijk om naar Indonesië te vliegen, een snelle deal te
sluiten en voor het weekend weer thuis te zijn. Het resultaat zal u erg
teleurstellen.
Contracten Een contract is een stapeltje papier. Ook al staan er veel handtekeningen op
en is het voorzien van
meterai (zegel), in essentie is en blijft het een stapeltje papier.
Om de overeenkomst te laten werken bent u afhankelijk van uw persoonlijke
relatie met uw zakenpartners en intensieve communicatie, niet alleen van
zakelijke aard, maar ook om te vragen "hoe is het er mee?".
Stuur email, bel op en het allerbelangrijkste, bezoek uw partners regelmatig.
Onderhoud Aandacht voor details is erg belangrijk: Indonesië heeft zo lang gebrek aan
geld gehad (nog steeds trouwens) dat men een mentaliteit of cultuur heeft
ontwikkeld om van alles en nog wat te 'fiksen' en op creatieve manieren aan de
gang te houden.
Het belang van regelmatig onderhoud wordt tot in directiekamers onderschat of
helemaal over het hoofd gezien. Men wacht liever tot er iets kapot gaat om het
vervolgens te 'fiksen'. En als er op een bepaald moment niets meer te 'fiksen'
valt, blijft het gereedschap, de machine of de installatie gewoon zoals het is:
stuk.
Budgeting en regelmatige training in quality management en
onderhoud zijn cruciaal. Controleer op gezette tijden dat het onderhoudsbudget
ook inderdaad voor dat doel wordt gebruikt en niet op onverklaarbare manieren
weglekt.
Laat je zien In april 2010 vernielden honderden arbeiders in Batam een deel van een
fabriek en staken tientallen auto's in brand. Het gebeurde nadat een
opzichter had geroepen dat de arbeiders "domme Indonesiërs" zijn. Een
politieagent, die de gemoederen wilde bedaren kreeg luidt applaus toen hij riep
dat alle buitenlanders die Indonesiërs beledigen het land zouden moeten
verlaten.
Het incident geeft duidelijk aan dat buitenlanders problemen kunnen ondervinden
bij het aanpassingsproces. Als logische reactie verwijderen zij zich van de
bevolking. Logisch, maar onjuist. Het is een reactie die tot escalatie kan
leiden.
Heel wat problemen in Indonesië zijn makkelijk te voorkomen, ook al lijken
ze complex.
U doet er goed aan, als u een vestiging in Indonesië heeft, om regelmatig en
veelvuldig op de werkvloer te zijn. Kijk naar de werkprocessen, let op de
kwaliteit en op de details.
Op die manier kunt u het personeel duidelijk maken wat u bedoelt en waarom het
zo moet. Knoop hier en daar een praatje aan, maak een grapje en laat zien dat u
belangstelling hebt voor de mensen. Los problemen samen op.
En vergeet niet: verhef nooit uw stem, maar los problemen op achter gesloten
deuren.
De achterliggende gedachte is om in de ogen van het Indonesische personeel een
echte, zorgende (hoog gewaardeerde) bapak (vaderfiguur) of ibu
(moederfiguur)
te worden. Loyaliteit zal uw beloning zijn.
Procedures De meeste procedures in Indonesië zijn erg bureaucratisch. Ze zijn ook erg
ingewikkeld en dikwijls onbegrijpelijk.
Talloze formaliteiten betekenen urenlang in rijen staan, formulieren invullen en kosten
betalen (in bepaalde gevallen krijgt u geen kwitantie voor uw betaling).
U hebt ongetwijfeld medewerkers om dat allemaal te doen, maar toch zullen
procedures u meer tijd kosten dan u had geraamd.
Gelukkig zijn er bedrijven die u bij uw eerste bezoek op allerlei manieren
kunnen helpen met het verkrijgen van visa en vergunningen en zelfs met het
opzetten van uw lokale onderneming, bijvoorbeeld Okusi Associates.
Persoonlijke
Relaties Wat voor uw zakenpartners geldt, geldt ook voor autoriteiten: helaas staat
Indonesië nog steeds hoog op de wereldranglijst van corrupte landen.
Op de een of andere manier moet u manieren zien te vinden om corruptie waar
u mee te maken krijgt te beperken.
Bijvoorbeeld door een persoonlijke relatie op te bouwen met officials
waar u regelmatig mee te maken krijgt. Zoals bij Immigration,
Binnenlandse Zaken, de douane (als u goederen importeert of exporteert) en
zelfs op het kantoor van het sub-district (kecamatan) in uw
woonplaats.
Hoge zakelijke normen en waarden vaststellen en naleven en hoge normen voor
accountability en eerlijkheid zijn andere ingrediënten om met succes zaken
te doen, ook al duurt het langer dan gewenst.
Stille Kracht Er bestaat in Indonesië een realiteit waar buitenlanders maar zelden
rekening mee houden. Het is de onzichtbare wereld van magie en van goede en
kwade krachten.
Ook moderne Indonesische zakenmensen kunnen De Stille Kracht afdoen als
ouderwetse onzin. Toch is er maar weinig voor nodig om iemand zo te beledigen of
boos te maken, dat hij of zij op zoek gaat naar iemand die een vloek over u
en/of uw familie kan uitspreken.
Vraag maar eens hier en daar wat men weet over guna-guna en of men er
persoonlijk mee in aanraking is gekomen.
Wat u te horen krijgt, kan zonder meer ongeloofwaardig lijken, maar het is
beter het zekere voor het onzekere te nemen.
De Stille Kracht is een factor om heel serieus te nemen.
